چه عواملی با عث شکنندگی آلیاژ طلا میشود و چگونه میتوان این مشکل را برطرف کرد ؟

655 ۰

 دلایل عمده که موجب شکنندگی و ایجاد ترک در الیاژهای طلا – نقره و کلا فلزات گرانبها میشود به شرح زیر می باشند:

۱ ) اگر پودر طلا را که از تفکیک و بازیافت حاصل شده بصورت خشک ذوب کنید در حین عملیات ذوب فضاهای خالی پر از گاز تولید میشود که موجب ترک خوردگی و شکننده شدن طلای خالص خواهد شد اما اگر فلز طلای شما کاملا خالص و بدون افزودنی باشد شکنندگی رخ نخواهد داد .

۲ ) اگر آلیاژ را بارها و بارها پشت سر هم نوردکاری کنید بدون اینکه بین هر دو یا سه نورد کاری یکبار بطور کامل عملیات آنیل ( گداخته کردن یا تابانیدن ) را انجام دهید باز هم ترک خوردگی و شکنندگی آلیاژ حتمی است .

۳ ) اگر عناصری مانند نیکل – سرب – قلع و آهن و روی صنعتی و آلومینیوم در آلیاژ یک قطعه دست دوم به کار رفته شده باشد و شما بدون اینکه ذوب مجدد انجام دهید و یا ناخالصی ها را به روش ری گیری و یا از طریق احیا کننده ها از مخلوط آن شده جدا نمائید ، وارد پروسه ذوب نموده ویا برای قلم زنی و … استفاده نمائید، نه تنها شکنندگی قطعه حتمی است بلکه منافذ ریز و درشت نیز در قطعه نهایی ایجاد خواهد شد که ظاهر قطعه را نازیبا می سازد. برای رفع این مشکل چندین روش وجود دارد که بسته به نوع شکنندگی متفاوت هستند .

۴ ) از خرده های نخاله و زباله / قطعه های شکسته ابزار / گوگرد موجود در هوا / روغنهای اکسید شده و کثیف / باقیمانده اسید های سوخته و سایر ناخالصی ها و آلودگی های حین عمل ذوب غافل نشوید هر کدام از این موارد نیز براحتی میتواند به آلیاژ ذوب شده شما آسیب برساند بنابراین قبل از شروع عملیات ذوب از نظافت و پاکی ابزار و هوای اطراف محیط کار خود اطمینان حاصل کنید.

۵ ) اگر پس از آنیل کردن ( تاباندن قطعه یا بازپخت ) به اندازه کسری از دقیقه به مولکولهای قطعه ذوب شده فرصت جابجایی ندهید و اینکار را بارها و بارها تکرار کنید باز هم الیاژ حاصل خاصیت شکنندگی پیدا میکند. پس قبل از اینکه قطعه تابانده شده را در آب سرد خنک کنید حداقل از یک تا ۵ بشمارید و بعد قطعه را داخل آب سرد بیاندازید.

توجه مهم ۱ ) گاهی اوقات برای صرفه جویی در ترکیب آلیاژ طلای ۱۸ عیار کمتر از نقره و بیشتر از مس استفاده میشود . در عملیات ذوب مکرر این آلیاژ به دلیل ترکیب مس با اکسیژن هوا اکسید مس قرمز رنگ که در دماهای بالا هم پایدار است مزاحم می شود و این مزاحمت فقط از طریق احیا کننده ها برطرف خواهد شد به عنوان مثال اگر حدود نیم درصد کادمیوم در حال ذوب به آلیاژ افزوده شود کادمیوم اکسیژن CU۲O را جذب کرده و بصورت اکسید کادمیوم خارج میشود که وجود آن در الیاژ کاملا بی ضرر است .

برای اینکار اول آلیاژ را وزن کنید بعد تا یک سوم بوته رسی خود را از فلز الیاژ معیوب پر کنید و به همان مقدار نمک نیترات ( جوهر شوره ) اضافه کنید و ذوب را شروع کنید فراموش نکنید زیر فلز یا داخل دلمه ( در آموزش جلوگیری از پاشیدگی کادمیوم توضیح داده شده است ) کادمیوم را به میزان لازم اضافه کنید ..

تا وقتی که نمک نیترات در ظرف باقی باشد رنگ شعله سبز خواهد بود و از بین رفتن رنگ سبز نشانه مصرف کامل نمک نیترات است. حال محتوای ذوب شده بوته را روی یک صفحه فولادی بریزید و بکوبید و ذرات احتمالی طلا را جدا کنید و در اسید نیتریک بجوشانید و سپس خشک کنید .

توجه مهم ۲ )  این خاصیت شکنندگی در کل قطعه معیوب ایجاد شده و مختص حلقه سایز یا حلقه آویز – چنگ و … نیست .

توجه مهم ۳ ) برای رفع شکنندگی آلیاژ از بوته رسی استفاده کنید و از استفاده از بوته گرافیتی بپرهیزید .

توجه مهم ۴ ) برای همه کارهای ذوب از یک بوته استفاده نکنید به عنوان مثال باید بوته ساخت آلیاژ قطعات اصلی از بوته ساخت لحیم متفاوت باشد و نیز بوته ای که در آن عمل خالص سازی آلیاژ را انجام میدهید باید متفاوت و حتما از جنس رسی باشد.

توجه مهم ۵ )  فلزات خانواده پلاتین در ایجاد شکنندگی در آلیاژ فلزات نجیب مثل طلا و نقره بی تاثیرند و دخالتی ندارند آنچه موجب ایجاد شکنندگی در آلیاژ میشود در بالا توضیح داده شده است چه خانواده پلاتین هم در الیاژ باشند و چه نباشند. دلیل اینکه آلیاژ دارای پلاتین شکنی میشود؛ استفاده از بوته های رسی است چرا که اجزای تشکیل دهنده بوته های رسی به صورت الومینیوم و کلسیم و سیلیسیم احیا شده و با پلاتین ترکیب شکننده تولید میکنند پس مشکل از پلاتین نیست شما اگر از بوته گرافیتی برای پلاتین استفاده کنید چنین مشکلی رخ نخواهد داد همچنین بوته های معمولی هم اگر با آهک زنده روکش شوند باز هم مشکل ساز نخواهند شد.

نوشته مرتبط

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

error: Content is protected !!